موسی احمدزاده؛ نائب رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با خبرنگار ایبنا، درباره انتقادهای اخیر نسبت به عرضه ۱۰ هزار دلار به متقاضیان و تأثیر این سیاست بر بازار ارز اظهار کرد: برای ارزیابی این اقدام باید شرایط اقتصادی کشور، وضعیت بازار ارز و میزان تقاضای موجود را در کنار یکدیگر دید و نمیتوان صرفا با نگاه سیاسی یا جناحی درباره آن قضاوت کرد.
وی افزود: بانک مرکزی متولی نظام پولی کشور است و همانطور که سایر دستگاهها در حوزه مأموریت خود اختیار و مسئولیت دارند، بانک مرکزی نیز وظیفه تنظیم بازار پولی و ارزی را بر عهده دارد؛ بنابراین اگر این نهاد در شرایط خاص اقتصادی تشخیص دهد که باید منابع ارزی را در بازار عرضه کند یا از ابزارهای مختلف برای مدیریت تقاضا استفاده شود، باید این تصمیم را در چارچوب وظایف و اختیارات آن بررسی کرد.
احمدزاده ادامه داد: ممکن است یک سیاست در نگاه نخست برای برخی افراد خوشایند نباشد، اما باید دید بانک مرکزی بر اساس چه اطلاعات و منابعی چنین تصمیمی گرفته است. مسئولان این حوزه به اطلاعاتی درباره منابع ارزی، میزان تقاضا، وضعیت بازار و شرایط اقتصادی کشور دسترسی دارند که ممکن است در اختیار عموم مردم یا حتی برخی منتقدان نباشد.
وی با اشاره به اثر مدیریت تقاضا بر بازار ارز گفت: اگر تقاضای موجود در بازار به شکل مناسبی مدیریت نشود، بخشی از فعالان اقتصادی و تجار برای تأمین ارز مورد نیاز خود ممکن است به بازار آزاد مراجعه کنند و افزایش تقاضا در این بازار میتواند به رشد قیمتها و تشدید انتظارات تورمی منجر شود.
نائب رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی ایران افزود: بنابراین یکی از کارکردهای چنین سیاستهایی میتواند پاسخگویی به بخشی از تقاضای واقعی و جلوگیری از هجوم تقاضا به بازار آزاد باشد. در واقع، اگر بانک مرکزی بتواند بخشی از نیاز ارزی را از مسیر رسمی پاسخ دهد، فشار تقاضا بر بازار آزاد کاهش پیدا میکند و این موضوع میتواند به ثبات بیشتر بازار کمک کند.
وی با بیان اینکه بازار ارز به شدت تحت تأثیر انتظارات قرار دارد، تصریح کرد: در چنین بازاری، صرفا حجم عرضه و تقاضای واقعی تعیینکننده نیست، بلکه انتظارات فعالان اقتصادی نیز نقش مهمی دارد. زمانی که بازار احساس کند بانک مرکزی منابع و ابزار لازم برای مدیریت بازار را در اختیار دارد، همین موضوع میتواند یک پالس مثبت ایجاد کند و مانع شکلگیری برخی انتظارات هیجانی شود.
احمدزاده گفت: در هفتههای اخیر نیز درباره احتمال افزایش شدید نرخ ارز و حتی رسیدن دلار به ارقام بسیار بالا صحبت شده است. در چنین فضایی، نشان دادن توان سیاستگذار برای مدیریت بازار میتواند از منظر روانی اهمیت داشته باشد و مانع تبدیل انتظارات منفی به رفتارهای هیجانی شود.
وی با اشاره به شرایط ویژه اقتصادی کشور اظهار کرد: امروز کشور با یک شرایط عادی اقتصادی مواجه نیست و در کنار مسائل داخلی، فشارهای خارجی و تهدیدهای اقتصادی نیز وجود دارد. در چنین شرایطی، مهم است که فضای اقتصادی و سیاسی کشور تا حد امکان از تنشهای داخلی دور بماند و تصمیمهای تخصصی دستگاههای اقتصادی به موضوعی برای تشدید اختلافات تبدیل نشود.
نائب رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: ما در کشور نهادهایی مانند شورای عالی امنیت ملی داریم که در شرایط خاص درباره مسائل کلان و امنیتی تصمیمگیری میکنند و موضوعات اقتصادی نیز در بسیاری از مواقع با امنیت اقتصادی کشور ارتباط پیدا میکند؛ بنابراین نباید با ایجاد هجمه و تنش داخلی، فضای تصمیمگیری را برای مسئولان اقتصادی دشوارتر کنیم.
وی افزود: به اعتقاد من، اگر بانک مرکزی تشخیص داده است که در مقطع فعلی عرضه ارز میتواند به مدیریت تقاضا و آرامسازی بازار کمک کند، باید اجازه داد این سیاست آثار خود را نشان دهد و سپس بر اساس نتایج آن درباره میزان موفقیت یا عدم موفقیتش قضاوت کرد.
نائب رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی ایران در پایان تأکید کرد: در شرایط فعلی، بیش از هر زمان دیگری به آرامش، صبوری، شکیبایی و عقلانیت در فضای اقتصادی و سیاسی کشور نیاز داریم. اگر فشار خارجی با هدف محاصره اقتصادی کشور دنبال میشود، نباید اجازه دهیم اختلافات داخلی نیز به محاصره دیگری تبدیل شود. باید به دستگاههای تخصصی اجازه داد با استفاده از ابزارهای در اختیار خود و با در نظر گرفتن شرایط کشور، سیاستهای لازم را اجرا کنند تا اقتصاد از این پیچ تاریخی با کمترین هزینه عبور کند.